HISTORIA Stanisław Samiec ps. „Pasek” odzyskał tożsamość

Kolejni bohaterowie – ofiary reżimów totalitarnych odzyskują tożsamość.
1 lutego 2018 r. w Pałacu Prezydenckim wręczono noty identyfikacyjne rodzinom 22 ofiar totalitaryzmów.

Na liście znalazła się jedna osoba z terenu Powiatu Tomaszowskiego – Stanisław Samiec pseudonim „Pasek”.

Do samego końca byli wierni złożonej przysiędze, walczyli o wolną i suwerenną Polskęmówił o żołnierzach polskiego podziemia niepodległościowego prezydent RP Andrzej Duda w czasie uroczystości ogłoszenia nazwisk kolejnych zidentyfikowanych ofiar dwóch totalitaryzmów. Dzięki zaangażowaniu zespołu naukowców pod przewodnictwem wiceprezesa IPN prof. Krzysztofa Szwagrzyka, a także licznych wolontariuszy, tożsamość odzyskało kolejnych 22 polskich bohaterów.

Jak podkreślił prezydent, odnalezienie szczątków bohaterów naszej walki o niepodległość to nadrabianie zaległości, które umożliwi oddanie im należytych honorów po latach zaniedbań. – Przez akt pochówku nie przywracamy im (zidentyfikowanym – red.) godności – bo oni ją zawsze mieli – ale przywracamy godność Polsce. Wreszcie ich odnajdujemy, choć prawie 30 lat minęło, odkąd zrzuciliśmy okowy ustroju, który ich zamordował – zaznaczył Andrzej Duda.

– Jakie mamy wobec nich zobowiązanie? Każdego dnia starać się budować taką Polskę, o jakiej oni marzyli: silną, suwerenną, niezależną, dumną – dodał prezydent.

Uroczystość przekazania not identyfikacyjnych rodzinom ofiar totalitaryzmów ma znaczenie symboliczne ze względu na obchodzone w 2018 r. 100-lecie powrotu Polski na mapę świata. O tę niepodległość – zwrócił uwagę prezydent – walczyli przed dekadami żołnierze polskiego podziemia.

Dziękując prof. Szwagrzykowi i jego współpracownikom za „wielkie dzieło przywracania Polsce bohaterów”, prezydent wyraził nadzieję, że prace poszukiwawczo-ekshumacyjne ruszą wkrótce także na Białorusi i Ukrainie.

Nie byłoby jednak takich efektów prac, gdyby nie zasługująca na słowa uznania postawa wolontariuszy – osób w różnym wieku, które bezinteresownie pomagają przy poszukiwaniu ofiar reżimów. – Jestem pewien, ze oni (bohaterowie – red.) byliby szczęśliwi, że udało się tak wychować młode pokolenie – podsumował prezydent.

–  W tych twarzach, w losach tych osób, zawarta jest dramatyczna historia Polski w połowie XX wieku – powiedział prezes IPN dr Jarosław Szarek, odwołując się do przedstawianych w czasie uroczystości sylwetek zidentyfikowanych członków podziemia (pełny tekst przemówienia prezesa IPN).

Jak przypomniał, niemiecka okupacja – „czas terroru i biologicznej likwidacji narodu polskiego” – nie sprawiła, że Polacy przestali marzyć o suwerennej Ojczyźnie. Gdy okazało się, że także rok 1945 nie przyniesie upragnionej wolności, wielu z nich postanowiło walczyć z sowietyzacją kraju.

– Ci młodzi ludzie, którzy pięć lat walczyli, ryzykowali każdego dnia. W 1945 r. nie było dla nich defilady, pół kraju było stracone, niepodległość utracona. Ich powojenne losy były dramatyczne – byli wierni przysiędze, umierali w piwnicach, wrzucani do dołów śmierci – przypomniał powojenne dramaty wielu polskich patriotów prezes IPN.

Taki tragiczny los spotkał m.in. żołnierzy NSZ z oddziału kpt. Henryka Flamego „Bartka”, którzy próbując przedostać się na Zachód, pomimo obietnic komunistów, zginęli zdradziecko zamordowani w czasie snu w okolicach Starego Grodkowa na Opolszczyźnie.

– Dzisiejsze święto jest zwycięstwem naszej pamięci. Nie możemy nie pamiętać, tu w tym miejscu Europy, w tej stolicy, gdzie tyle jest miejsc naznaczonych krwią naszych przodków – i to nie jest przenośnia  – podkreślił prezes Instytutu.

Przywołał również postać prof. Barbary Otwinowskiej, zmarłej niedawno żołnierz AK, uczestniczki Powstania Warszawskiego, Kustosza Pamięci Narodowej, która „w 1989 r. powiedziała, że w latach 40. komuniści przeprowadzili skutecznie wymianę polskiej inteligencji”.

– Musimy zatem wrócić do Polski, która ukształtowała naszych bohaterów. Oni zostali wychowani na legendzie obrony Lwowa, bitew pod Łowczówkiem, Kostiuchnówką czy Zadworzem. Na legendzie Powstania Styczniowego – apelował dr Szarek.

Przypomniał, że już za miesiąc – 1 marca – będziemy obchodzić w całej Polsce Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, ustanowiony w rocznicę egzekucji przez komunistów płk. Łukasza Cieplińskiego i jego współpracowników z IV Zarządu Zrzeszenia WiN. IPN wciąż szuka miejsc ich pochówku.

– Przesłanie płk. Cieplińskiego z więziennych grypsów do syna jest przesłaniem pokolenia wychowanego na II Rzeczpospolitej. Będziemy je przypominać, będziemy pamiętać – zapewnił prezes IPN.

W ceremonii, która odbyła się w Pałacu Prezydenckim, wzięli udział przedstawiciele władz, parlamentarzyści, żołnierze i funkcjonariusze służb mundurowych, a także członkowie rodzin ofiar, których nazwiska przywołano w trakcie uroczystości.

————————————————————

Szczątki Stanisława Samca, pseudonim „Pasek”, okryto w listopadzie 2017 roku w czasie prac ekshumacyjnych prowadzonych przez IPN na Cmentarzu przy ulicy Unickiej w Lublinie.

„Pasek” urodził 14 marca 1925 roku w Łykoszynie w powiecie tomaszowskim. W czasie II Wojny Światowej należał do Armii Krajowej. Służył w tak zwanej „Żelaznej Kompanii” oddziale partyzanckim Andrzeja Dżygały „Korczaka”. Po wejściu sowietów działał w oddziałach AK- WiN Jana Leontowicza „Burty”. Po śmierci „Burty” dalej walczył w oddziale Jana Turzynieckiego „Mogiłki”, w którym dowodził jednym z patroli. 30 września 1952 roku razem ze swoim pododdziałem został otoczony w Przewodowie przez grupę operacyjną UB- KBW. W wyniki stoczonej walki ciężko ranny Stanisław Samiec wraz ze Stanisławem Bednarczukiem zostali ujęci i aresztowani. „Pasek” w wyniku postrzału w kręgosłup był sparaliżowany od klatki piersiowej w dół. Przewieziony został do siedziby PUBP w Tomaszowie Lubelskim, następnie przetransportowany na oddział szpitalny wiezienia na Zamku w Lublinie. Leczony był tylko ambulatoryjnie. Zmarł 18 października 1952 roku w wyniku odniesionych ran.

mat. i fot. Instytut Pamięci Narodowej

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *