ZUS: Rodzice wcześniaków mogą zyskać do 15 tygodni dodatkowego urlopu
Tekst opracowano z wykorzystaniem AI.
Rodzice wcześniaków oraz dzieci, które po narodzinach wymagały dłuższej hospitalizacji, mogą skorzystać z uzupełniającego urlopu macierzyńskiego. To nawet 15 dodatkowych tygodni opieki nad dzieckiem, z zasiłkiem wynoszącym 100 proc. podstawy wymiaru. Z okazji przypadającego 15 listopada Światowego Dnia Wcześniaka Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, komu przysługuje to uprawnienie i kiedy należy złożyć wniosek.
Dodatkowy czas z dzieckiem po pobycie w szpitalu
Uzupełniający urlop macierzyński obowiązuje od 19 marca 2025 roku. Wprowadzono go z myślą o rodzicach dzieci, które przyszły na świat przedwcześnie lub z powodu stanu zdrowia musiały pozostać w szpitalu po narodzinach.
Rozwiązanie pozwala wydłużyć okres opieki nad dzieckiem po zakończeniu podstawowego urlopu macierzyńskiego.
Długość dodatkowego urlopu zależy od czasu hospitalizacji noworodka, tygodnia ciąży, w którym się urodził, oraz jego masy urodzeniowej.
Za każdy rozpoczęty tydzień pobytu dziecka w szpitalu przysługuje tydzień uzupełniającego urlopu, z uwzględnieniem ustawowych limitów i okresów hospitalizacji.
Kto może otrzymać 15, a kto 8 tygodni urlopu?
Najdłuższy, wynoszący maksymalnie 15 tygodni, uzupełniający urlop macierzyński przysługuje w przypadku dzieci:
- urodzonych przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub
- z masą urodzeniową nie większą niż 1000 gramów.
Do 8 tygodni dodatkowego urlopu mogą otrzymać rodzice dzieci urodzonych po ukończeniu 28. tygodnia ciąży, ale przed ukończeniem 37. tygodnia, których masa urodzeniowa przekraczała 1000 gramów.
Z uprawnienia mogą skorzystać również rodzice dzieci urodzonych w terminie, jeżeli noworodek wymagał odpowiednio długiej hospitalizacji. W takim przypadku pobyt w szpitalu musi obejmować co najmniej dwa kolejne dni, z których pierwszy przypada między 5. a 28. dniem po porodzie. Maksymalny dodatkowy urlop wynosi wówczas 8 tygodni.
Coraz więcej rodziców korzysta ze świadczenia
Według danych przekazanych przez ZUS od marca do grudnia 2025 roku z zasiłku za okres uzupełniającego urlopu macierzyńskiego skorzystało ponad 3,9 tys. rodziców.
Od stycznia do września 2026 roku liczba korzystających przekroczyła 6,3 tys.
Rosnąca liczba świadczeniobiorców wskazuje, że rozwiązanie jest coraz częściej wykorzystywane przez rodziny potrzebujące dodatkowego czasu na opiekę nad dzieckiem.
Zasiłek wynosi 100 procent podstawy wymiaru
Za okres uzupełniającego urlopu macierzyńskiego przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100 proc. podstawy jego wymiaru.
Dodatkowy urlop należy wykorzystać bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego. Nie można go podzielić na części ani przenieść na późniejszy termin.
Z uprawnienia może skorzystać uprawniona matka albo ojciec dziecka. Na odpowiednich zasadach świadczenie przysługuje również określonym rodzicom adopcyjnym i zastępczym.
Jak i kiedy złożyć wniosek?
Osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę powinny wystąpić do swojego pracodawcy o udzielenie uzupełniającego urlopu macierzyńskiego co najmniej 21 dni przed zakończeniem urlopu macierzyńskiego.
Pozostali ubezpieczeni, w tym przedsiębiorcy i osoby pracujące na umowie-zleceniu, mogą wystąpić o zasiłek później, ale jeszcze przed zakończeniem okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego.
Do uzyskania świadczenia potrzebne są odpowiednie dokumenty, w tym:
- wniosek o urlop lub zasiłek macierzyński za okres uzupełniającego urlopu, zależnie od sytuacji ubezpieczonego;
- zaświadczenie ze szpitala wskazujące okres hospitalizacji dziecka, tydzień ciąży, w którym się urodziło, oraz jego masę urodzeniową;
- wymagane oświadczenia dotyczące korzystania z uprawnienia przez drugiego rodzica.
W sprawie wypłaty zasiłku można wykorzystać formularz ZUS ZAM.
Pracownicy przekazują dokumenty pracodawcy, zleceniobiorcy odpowiednio zleceniodawcy, a osoby prowadzące działalność gospodarczą składają je do ZUS.
Warto zadbać o terminowe przygotowanie dokumentów, ponieważ złożenie wniosku po wymaganym terminie może uniemożliwić skorzystanie z dodatkowego urlopu.
Światowy Dzień Wcześniaka 15 listopada
W niedzielę, 15 listopada 2026 roku, obchodzony jest Światowy Dzień Wcześniaka.
Tegoroczne obchody zwracają szczególną uwagę na potrzebę zapewnienia dzieciom urodzonym przedwcześnie odpowiedniej opieki również po opuszczeniu szpitala.
Uzupełniający urlop macierzyński jest jedną z form wsparcia rodzin, które po narodzinach dziecka mierzą się z koniecznością częstych wizyt u specjalistów, rehabilitacji i dalszej opieki medycznej.
Źródła:
Zakład Ubezpieczeń Społecznych – informacja prasowa „Dłużej w domu z wcześniakiem. Odzyskujesz tygodnie szpitala” oraz oficjalne wyjaśnienia dotyczące uzupełniającego urlopu macierzyńskiego.
https://www.zus.pl/-/dłuższy-urlop-dla-rodziców-wcześniaków-dostępny-już-od-roku
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – „Uzupełniający urlop macierzyński”:
https://www.gov.pl/web/rodzina/uzupelniajacy-urlop-macierzynski
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) – World Prematurity Day 2026:
