INFO Ochotnicza Straż Humanitarna

Na Podkarpaciu i Lubelszczyźnie powstała Ochotnicza Straż Humanitarna – nowa inicjatywa wolontariacka przygotowująca społeczne zespoły do reagowania w sytuacjach kryzysowych i humanitarnych. Pierwszy zjazd oraz szkolenie pilotażowej grupy odbyły się w Gorajcu na pograniczu polsko-ukraińskim.

W spotkaniu wzięło udział 20 wolontariuszy i wolontariuszek, którzy rozpoczęli proces szkoleniowy mający przygotować ich do wspólnego działania w sytuacjach wymagających szybkiej i skoordynowanej pomocy.

Grupa jest bardzo różnorodna. Wśród uczestników są zawodowi wojskowi, ratownicy, pracownicy społeczni, nauczyciele, przedsiębiorcy, a także członkinie Przemyskiej Rady Kobiet. Organizatorzy podkreślają, że właśnie ta różnorodność kompetencji i doświadczeń jest jedną z największych sił powstającej formacji.

– Ochotnicza Straż Humanitarna to wyjątkowy projekt odpowiadający na bardzo ważną potrzebę zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego w niesienie pomocy. Chcemy systemowo kształcić kadry wolontariuszy, ujednolicać ich wiedzę i umiejętności oraz przygotować ludzi do działania w sytuacjach kryzysowych – mówi Marcin Piotrowski z Fundacji Humanitarnej Folkowisko.

Jak podkreśla, jest to także próba nowatorskiego uzupełnienia systemu reagowania kryzysowego w Polsce poprzez wykorzystanie energii społeczeństwa obywatelskiego.

– W pewnym sensie inspirujemy się modelem Ochotniczych Straży Pożarnych, gdzie są druhowie i druhny, którzy na co dzień pracują w różnych zawodach i miejscach, mają swoje kompetencje i obowiązki. Jednak gdy pojawia się potrzeba – na przykład po powodzi, pożarze czy w innych sytuacjach kryzysowych – mogą wspólnie reagować i wspierać działania pomocowe – dodaje Piotrowski.

Jednocześnie twórcy projektu podkreślają, że Ochotnicza Straż Humanitarna ma inną specyfikę niż OSP. Szkolenia koncentrują się nie tylko na działaniach ratunkowych, ale także na standardach pracy humanitarnej oraz kompetencjach społecznych.

Członkowie OSH uczą się m.in. podstawowych standardów humanitarnych, reagowania w sytuacjach kryzysów społecznych i migracyjnych, a także umiejętności miękkich. Bardzo ważnym elementem szkolenia jest pierwsza pomoc psychologiczna, która – jak podkreślają organizatorzy – bywa równie istotna jak pierwsza pomoc przedmedyczna.

– W sytuacjach kryzysowych ludzie często potrzebują nie tylko ratunku medycznego, ale także wsparcia emocjonalnego, poczucia bezpieczeństwa i rozmowy. Dlatego uczymy się także pierwszej pomocy psychologicznej, komunikacji oraz pracy z osobami dotkniętymi traumą – wyjaśnia uczestnik szkolenia Paweł Koczara.

Zdobywana wiedza ma charakter uniwersalny i może być wykorzystywana nie tylko w Polsce, ale także w działaniach humanitarnych w innych częściach świata.

Pierwsze warsztaty w Gorajcu miały intensywny i praktyczny charakter. W programie znalazły się m.in. nocne symulacje sytuacji kryzysowych, ćwiczenia z pierwszej pomocy przedmedycznej, zarządzania w sytuacjach kryzysowych oraz pracy zespołowej i komunikacji.

Uczestnicy mierzyli się z realistycznymi scenariuszami działań ratunkowych, pracując w nocy, w terenie leśnym oraz w warunkach wymagających dobrej koordynacji i współpracy.

– Cieszę się, że ta grupa tak bardzo się zaangażowała. Widać, że ci ludzie oddają serca niesieniu pomocy drugiemu człowiekowi. To ogromny kapitał społeczny i wielka wartość dla całej inicjatywy – podkreśla Dariusz Bobak z Fundacji Humanitarnej Folkowisko.

Istotnym elementem projektu jest także jego sieciowy charakter. Liderzy i liderki Ochotniczej Straży Humanitarnej pochodzą z różnych miejscowości Podkarpacia i Lubelszczyzny. Dzięki temu już na etapie szkolenia powstaje sieć współpracy, która w przyszłości ma wzmacniać lokalne społeczności.

Obecnie szkoleni są przede wszystkim liderzy i liderki, którzy po zakończeniu cyklu treningów będą prowadzić podobne szkolenia w swoich środowiskach. Na bazie pierwszej grupy dwudziestu osób mają powstawać kolejne podjednostki Ochotniczej Straży Humanitarnej w różnych miejscach regionu.

Jeśli pilotażowy projekt się sprawdzi, organizatorzy planują jego rozszerzenie na całą Polskę.

Inicjatywa już teraz wzbudza zainteresowanie organizacji humanitarnych. Projektem interesuje się m.in. UNHCR – Agencja ONZ ds. Uchodźców. Wsparcie merytoryczne deklaruje także Polska Akcja Humanitarna, a patronatem inicjatywę objęła sieć organizacji społecznych Mapuj Pomoc.

– Ten weekend pokazał, jak ogromny potencjał tkwi w działaniach społecznych. Wgrywamy w siebie „software” – wiedzę, współpracę i gotowość do działania. Ale żeby taki system działał skutecznie, potrzebne jest również wsparcie sprzętowe i organizacyjne – podsumowuje prezes Fundacji Humanitarnej Folkowisko – Dariusz Bobak.

Ochotnicza Straż Humanitarna ma w przyszłości stać się siecią przeszkolonych wolontariuszy gotowych do wspierania działań ratowniczych i humanitarnych w Polsce oraz wzmacniania odporności społecznej w sytuacjach kryzysowych.

mat. nadesłany