ZUS Coraz mniej umów o dzieło w regionie
Liczba umów o dzieło z roku na rok maleje – pokazuje najnowszy raport Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Pozostałe trendy bez zmian: nadal z dzieł korzystają głównie niewielkie firmy, przede wszystkim w branżach kreatywnych i związanych z technologią, a większość umów trwa kilka dni.
Podmioty z województwa lubelskiego zawarły w ubiegłym roku 23,5 tys. umów o dzieło – o 1,5 tys. mniej niż rok wcześniej. Pracę na takich umowach świadczyło prawie 13 tys. mieszkańców regionu, a dzieła zamawiało niemal 2,8 tys. przedsiębiorców z Lubelskiego.
Wśród nich najwięcej było podmiotów, które prowadzą tzw. działalność profesjonalną, naukową i techniczną. Tej sekcji gospodarki dotyczyło 18 proc. umów w regionie. Co dziesiąte dzieło zawarły podmioty związane z kulturą, rozrywką i rekreacją. 9 proc. umów świadczono w przetwórstwie przemysłowym.
A w całej Polsce?
W ubiegłym roku ZUS otrzymał w skali kraju zgłoszenia prawie 1,3 mln umów o dzieło – o 6,5 proc. mniej niż w roku poprzednim. Spadek utrzymuje się stale od uruchomienia rejestru dzieł w ZUS, czyli od 2021 roku.
Pracę na umowach o dzieło świadczyło w ubiegłym roku ponad 318 tys. osób dla niemal 70 tys. podmiotów. Ponad połowa oferujących dzieła to mikroprzedsiębiorcy. Więcej niż co trzecia umowa trwała maksymalnie dwa dni. Średni czas trwania umowy jest jednak znacznie dłuższy i wynosi 34 dni, co pokazuje, że obok bardzo krótkich zamówień pojawiają się także bardziej rozbudowane projekty.
Mazowsze, Śląsk i Małopolska skupiają łącznie prawie połowę wszystkich podmiotów zgłaszających umowy o dzieło i niemal połowę wykonawców tych umów.
Z analiz ZUS wynika, że wśród wykonawców umów było 19,5 tys. cudzoziemców. Najwięcej obywateli Ukrainy (8,5 tys.) i Białorusi (5,9 tys.). Pełny raport za 2025 rok jest na stronie zus.pl.
Nie każde dzieło ze zgłoszeniem
ZUS przypomina, że zgłoszenie do rejestru dzieł nie wiąże się z obowiązkiem ubezpieczenia. Samodzielna umowa o dzieło nadal jest nieoskładkowana. Dzieła rejestrują w ZUS podmioty, które zamawiają ich wykonanie – płatnicy składek lub osoby fizyczne. Umowę trzeba zgłosić w ciągu 7 dni od jej zawarcia na formularzu ZUS RUD. Można go przekazać w eZUS, tradycyjną pocztą lub w placówce Zakładu. Zdecydowania większość przedsiębiorców wysyła zgłoszenie przez internet.
Nie każde dzieło podlega zgłoszeniu w ZUS. Rejestr nie obejmuje m.in. umów zawieranych z własnym pracodawcą lub wykonywanych przez firmę w ramach jej działalności. Obowiązku zgłaszania dzieł nie mają też podmioty, które nie są ani płatnikami składek, ani osobami fizycznymi. Taki status ma część wspólnot mieszkaniowych, fundacji, czy stowarzyszeń.
ZUS
