INFO Dane bardziej otwarte

 

Weszła w życie ustawa o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego. Jakie zmiany nas czekają? W skrócie: będzie łatwiej.

Sektor publiczny posiada duże ilości wartościowych zasobów. To m.in. dane o mobilności, meteorologiczne, gospodarcze czy finansowe. Dane te mogą być z powodzeniem wykorzystywane do tworzenia produktów i usług. Pomoże w tym nowa ustawa o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego. Dziś weszła w życie.

Dane otwarte na technologie

Rozwiązania przewidziane w ustawie pozwolą m.in. na zwiększenie liczby informacji udostępnianych przez sektor publiczny oraz zapewnią użytkownikom dostęp do danych za pośrednictwem odpowiednich rozwiązań technologicznych (np. udostępnianie danych poprzez interfejs programistyczny aplikacji – API oraz w formatach przeznaczonych do odczytu maszynowego).

To ważne zmiany dla programistów, czy firm z branży IT, które tworzą lub planują w niedalekiej przyszłości opracowanie produktu (np. aplikacji) z wykorzystaniem otwartych danych.

– Jesteśmy przekonani, że nowe regulacje pozytywnie wpłyną na innowacyjność polskiej gospodarki, a co za tym idzie – także na jakość życia obywateli – podkreśla Adam Andruszkiewicz, sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. – Zawarte w ustawie rozwiązania wzmocnią rynek oparty na danych oraz pozwolą w większym stopniu wykorzystać potencjał informacji sektora publicznego – dodaje.

Szczególne kategorie danych

Sektor publiczny wytwarza szereg danych, którymi zainteresowani są przedsiębiorcy. Dane o wysokiej wartości to korzyści dla społeczeństwa, środowiska oraz gospodarki, dlatego będą udostępniane w celu ponownego wykorzystywania m.in. przez API oraz w formacie nadającym się do odczytu maszynowego. Udostępnianiu na takich szczególnych zasadach będą podlegać dane o wysokiej wartości, wymienione w przepisach wykonawczych Komisji Europejskiej.

Dane o wysokiej wartości to m.in. dane geoprzestrzenne; dotyczące obserwacji Ziemi i środowiska; dane meteorologiczne; statystyczne; dotyczące przedsiębiorstw i ich własności; dane dotyczące mobilności. Komisja Europejska pracuje jeszcze nad szczegółowym wykazem. 

Kolejna kategoria to dane dynamiczne, czyli podlegające częstym aktualizacjom lub aktualizacjom w czasie rzeczywistym. Dla tych danych również wprowadzone zostaną szczególne zasady udostępniania (m.in. poprzez API). Za dane dynamiczne mogą być uznane np. dane środowiskowe, dane o ruchu (dane z rozkładów jazdy, dane o opóźnieniach w komunikacji), dane satelitarne, dane meteorologiczne, czy dane wygenerowane przez czujniki.

Ustawa mówi jeszcze o danych badawczych. To z kolei informacje sektora publicznego utrwalone w postaci elektronicznej, inne niż publikacje naukowe, które zostały wytworzone lub zgromadzone w ramach działalności naukowej (w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) i są wykorzystywane jako dowody w procesie badawczym lub służą do weryfikacji poprawności ustaleń i wyników badań. Dane badawcze będą podlegać ponownemu wykorzystywaniu, jeżeli zostały wytworzone lub zgromadzone w ramach działalności naukowej finansowanej ze środków publicznych oraz są już publicznie udostępniane.

Otoczenie regulacyjne

Dane sektora publicznego powinny być otwierane w myśl zasady „otwarte jak to najbardziej możliwe, zamknięte jak to konieczne” (ang. as open as possible, as closed as necessary), a ponowne wykorzystywanie powinno dotyczyć również danych spoza klasycznie pojmowanego sektora publicznego, np. danych sektora prywatnego.

Rozwiązania zawarte w nowej ustawie tworzą kompleksowe otoczenie regulacyjne oparte na trzech filarach: organizacyjnym, instytucjonalnym oraz technicznym. Ustawa reguluje też funkcjonowanie portalu dane.gov.pl, Programu otwierania danych oraz sieci pełnomocników ds. otwartości danych.

Nadrzędnym zadaniem pełnomocników jest realizowanie działań mających na celu poprawę jakości i zwiększenie liczby informacji sektora publicznego udostępnianych w portalu danych w celu ponownego wykorzystywania. Ustawa zapewnia wzmocnienie pozycji pełnomocnika do spraw otwartości danych na szczeblu administracji rządowej. Pełnomocnik będzie podlegał bezpośrednio kierownikowi jednostki organizacyjnej, w której zostanie powołany. Ponadto, w ramach poziomu operacyjnego, pełnomocnicy ds. otwartości danych będą wspierać realizatorów Programu otwierania danych na lata 2021-2027 w wykonywaniu zadań związanych z jego realizacją.

Ustawa wprowadza też „filary otwartości”, które zdefiniowaliśmy w standardach otwartości danych oraz dokumentach programowych. Zapewnia ponadto podstawy prawne dla stosowania licencji standardowych (np. Creative Commons) czy udostępniania kodu źródłowego programu komputerowego do ponownego wykorzystywania.

Przeczytaj ustawę

Wydział Promocji Polityki Cyfrowej
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.